Jesteś tutaj

Metody podnoszenia jakości paszy poprzez zastosowanie nowoczesnych urządzeń w produkcji mieszanek paszowych

Metody podnoszenia jakości paszy poprzez zastosowanie nowoczesnych urządzeń w produkcji mieszanek paszowych

Faktem jest, że z punktu widzenia hodowcy jego wpływ na ceny skupu żywca wieprzowego jest znikomy. Opłacalność produkcji w dużej mierze zależy od optymalizacji kosztów produkcji, a tu wpływ farmera jest niepodważalny. Jeśli uzmysłowimy sobie, że około 70% wszystkich kosztów związanych z produkcją zwierzęcą stanowią koszty paszy, to bez wątpienia dojdziemy do wniosku, że jest to czynnik, od którego powinniśmy zacząć nasze rozważania na temat obniżenia jego kosztów. Wielokroć obowiązuje w mentalności hodowców zasada, że im pasza tańsza tym lepiej.
Poniekąd, jest w tym nieco prawdy, ale z punktu widzenia biznesowego należy rozważać to w nieco innej kategorii. Prawidłowe rozumowanie powinno ograniczać się tylko do jednego współczynnika a mianowicie im mniejszy koszt przyrostu 1 kg żywca tym lepiej. Tak więc, nie zawsze najtańsza pasza będzie tą najlepszą. Zadbać należy o dwa podstawowe parametry, niski koszt i wysoką jakość. Dzięki temu możemy uzyskać oczekiwany przez nas parametr polegający na niskim współczynniku pokarmowym, którego efektem będzie niski koszt przyrostu każdego kilograma żywca, co bezpośrednio przyczyni się do wzrostu opłacalności produkcji zwierzęcej.

Ceny surowców paszowych w dużej mierze uwarunkowane są koniunkturą rynkową i z punktu widzenia hodowcy ma on niewielki wpływ na ich poziom, natomiast ma ogromny wpływ na jakość i sposób przygotowania mieszanki paszowej. Warto skupić się na dwóch zasadniczych parametrach mających niebagatelny wpływ na jakość mieszanki. Pierwszym z nich jest jakość śruty i optymalizacja struktury paszy. Dostępne na rynku rozdrabniacze do ziarna można podzielić na trzy zasadnicze grupy. Pierwsza grupa to rozdrabniacze typu bijakowego, często nazywane też młotkowymi, druga grupa to rozdrabniacze walcowe nazywane też gniotownikami, trzecia grupa to nowatorskie rozwiązanie opatentowane przez duńską firmę Skiold zastosowane w rozdrabniaczach tarczowych tejże firmy. Zasada działania tego rozdrabniacza polega na przepuszczeniu ziaren pomiędzy dwoma tarczami wykonanymi ze spieku wolframowego zapewniającego im niesamowitą wręcz trwałość. Substytut w postaci ziarna rozcierany jest dwuetapowo. Po wstępnym rozdrobnieniu surowców między dwoma pierścieniami dystrybucyjnymi następuje końcowe rozdrobnienie między tarczami śrutującymi. Tarcze składają się z segmentów o twardości wynoszącej 1700 HV, podczas gdy twardość bijaków w tradycyjnym śrutowniku bijakowym wynosi tylko 600 HV po hartowaniu. Wysoka żywotność zastosowanych materiałów wpływa na obniżenie kosztów eksploatacyjnych całego urządzenia co ma znaczący wpływ na efekt ekonomiczny produkcji paszy. Najistotniejszym jednak parametrem jest efekt końcowy w postaci śruty o jednolitej strukturze. W porównaniu do najpopularniejszego obecnie wśród farmerów śrutownika bijakowego, ilość niepożądanej frakcji pylistej wynosi zaledwie do 6%, gdzie w przypadku śrutownika bijakowego parametr ten sięga do 30% nawet przy zastosowaniu sit o dużych oczkach. Ujednolicenie struktury paszy do formy kaszkowatej ma ogromne znaczenie z punktu widzenia żywieniowego w produkcji trzody chlewnej, eliminując wszelkiego rodzaju zaburzenia trawienne i zwiększając efektywność wykorzystania mieszanki pokarmowej. Idealna struktura paszy jest odmienna dla różnych gatunków zwierząt i grup w ramach tego samego gatunku, tak jak proces rozdrabniania różny jest dla różnych surowców. Dlatego też niezmiernie ważna jest możliwość zmiany stopnia rozdrobnienia podczas pracy śrutownika i między różnymi mieszankami, co pozwala na uzyskanie optymalnej struktury paszy. Stopień rozdrobnienia określany jest w śrutowniku tarczowym przez dystans między tarczami śrutującymi. Ten śrutownik posiada płynną regulację tego dystansu. Nastawa ta może zostać wykonana ręcznie za pomocą rączki na pokrywie śrutownika lub automatycznie poprzez siłownik otrzymujący sygnał z systemu sterowania. Co jednak najważniejsze, zmiana nastaw może odbywać się podczas pracy śrutownika, a czas potrzebny do jej wykonania to zaledwie kilka sekund. Dużą zaletą śrutownika tarczowego jest jego niski pobór mocy wynoszący zaledwie 5 kWh na tonę wyprodukowanej śruty. Jest to kolejny czynnik mający wpływ na obniżenie kosztów produkcji paszy. Niski poziom pylenia i hałasu to kolejne atuty tego urządzenia. W porównaniu do śrutownika bijakowego, którego poziom natężenia hałasu dochodzi do 90 dB, praca śrutownika tarczowego to zaledwie 80 dB, która odbierana jest przez użytkownika jako praca cicha. Warto też wspomnieć, iż rozdrobnione w śrutowniku tarczowym ziarno nie ulega podgrzaniu, co eliminuje straty białka w paszy, będąc kolejnym czynnikiem mającym wpływ na jakość mieszanki paszowej. Suma wspomnianych czynników gwarantuje uzyskanie końcowego efektu nieporównywalnego w stosunku do innych urządzeń.

Drugim istotnym czynnikiem mającym na celu poprawę jakości mieszanki paszowej jest stopień dokładności wymieszania składników paszy. Najpopularniejszym obecnie mieszalnikiem wykorzystywanym przez hodowców do produkcji własnych mieszanek paszowych jest mieszalnik typu pionowego. Pomimo stosunkowo niskiej ceny ma on jednak pewne ograniczenia a mianowicie dokładność mieszania i czas mieszania. Bardzo dokładne urządzenia to mieszalniki poziome, jednak są to urządzenia bardzo drogie, a ich zastosowanie uzasadnione jest tylko w przypadku chęci uzyskania bardzo dużych wydajności godzinowych w produkcji paszy. Kompromisem jest zatem nowatorski ukośny mieszalnik duńskiej firmy Skiold. Pozbawiony jest on wad mieszalnika pionowego polegających na wtórnym rozwarstwieniu mieszanki paszowej w przypadku nieprzestrzegania określonego czasu mieszania. W mieszalniku ukośnym optymalny czas mieszania to 8-12 minut, jednak przedłużenie tego czasu nie wpływa negatywnie na stopień wymieszania składników. Dokładność mieszania na poziomie 1:10.000 (100 gramów /tonę surowca) w pełni zaspokaja potrzeby farmerskich mieszalni pasz i pozwala na stosowanie premiksów nawet 0,5%. Dodatkowa możliwość dozowania komponentów płynnych bezpośrednio do mieszalnika na poziomie do 6% to bez wątpienia jeszcze jeden atut tego urządzenia. Maksymalna wydajność dla modelu UniMix 1500 to 6 ton na godzinę, tak więc może on znaleźć zastosowanie nawet w dużych farmerskich mieszalniach pasz.

Omówione powyżej czynniki mają znaczący wpływ na podniesienie jakości produkowanej farmerskim sposobem paszy, jednak bez wątpienia nie wyczerpują tematu poprawy jakości paszy, stanowią jednak podstawę, od której bez wątpienia warto zacząć, by polepszyć efektywność chowu i ekonomikę produkcji zwierzęcej.

Marek Hallas - Dyrektor Działu Mieszalni Pasz w firmie Polnet