Jesteś tutaj

Mikroklimat w pomieszczeniach dla trzody chlewnej

Mikroklimat w pomieszczeniach dla trzody chlewnej

Aby zapewnić trzodzie chlewnej należyty dobrostan, prawidłowe funkcjonowanie organizmu oraz aby osiągnąć odpowiedni poziom wydajności należy zapewnić odpowiedni mikroklimat w pomieszczeniach dla nich przeznaczonych.

Parametry określające mikroklimat w chlewniach to:

  • temperatura powietrza
  • wilgotność względna powietrza
  • gazy szkodliwe
  • prędkość ruchu powietrza
  • oświetlenie
  • hałas

Temperatura powietrza i wilgotność względna

Temperatura powietrza jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na jakość mikroklimatu w chlewniach. Równie niebezpieczne jest przegrzanie jak i wychłodzenie organizmu. Zbyt wysoka temperatura powoduje niepokój zwierząt, przyspieszony oddech, chwiejny chód, wzrost temperatury wewnętrznej organizmu jak również zwiększenie wydzielania moczu i śliny. Przy tego typu objawach następuje zmniejszenie przyrostów dziennych, zaburzenia w owulacji, trudności w zapłodnieniu. Natomiast zbyt niska temperatura przede wszystkim powoduje zwieszenie spożycia paszy, Mówimy wówczas, że „ zwierzęta ogrzewają się paszą”.

Równie istotna jest wilgotność względna powietrza. Para wodna jest wydzielana przez zwierzęta podczas procesu oddychania. W głównej mierze zjawisko nadmiernej wilgotności wiąże się jednak ze złymi warunkami utrzymania zwierząt. Zwiększona wilgotność powietrzaw połączeniu z wysoką temperaturą powoduje zahamowanie oddawania ciepła z organizmu, zaburza przemianę materii, obniża produkcyjność. Może to być powodem zwiększonej zapadalności na schorzenia układu oddechowego oraz pokarmowego.

Optymalne zakresy temperatury i wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniach dla trzody chlewnej ( wg Instytutu Zootechniki w Krakowie ) przedstawia tabela:

Grupa zwierząt Temperatura (C) Wilgotność względna ( % )
Knurki i loszki
17
70
Knury stadne
15
75
Lochy:  
 
 
luźne i niskoprośne
15
70
wysokoprośne
19
70
karmiące
20
70
Prosięta w gnieździe
 
 
1-2 dniowe
32
60
4-14 dniowe
28
60
15-21 dniowe
23
60
22-28 dniowe
22
60
29-56 dniowe
21
60
Warchlaki
19
60
Tuczniki
 
 
65 kg
18
70
95 kg
17
70
115 kg
16
70

Gazy szkodliwe

Szkodliwe gazy mają bezpośredni i ważny wpływ na zdrowie i produkcyjność trzody chlewnej. Do gazów szkodliwych zaliczamy: dwutlenek węgla, amoniak, siarkowodór, tlenek węgla oraz dwutlenek siarki. Wpływ wyżej wymienionych gazów zależy od ich koncentracji w chlewniach oraz od czasu ich działania. Gazy mogą powodować różne zaburzenia i schorzenia. Z punktu uzyskiwania wyników produkcyjnych należy powiedzieć, że nadmiar gazów powoduje zaburzenia w przemianie materii, co w prosty sposób przekłada się na przykład na obniżenie przyrostów.

Nieprzekraczalne wartości gazów szkodliwych w budynkach chlewni

Dwutlenek węgla < 2000 ppm
Tlenek węgla 0 ppm
Amoniak Max 10 ppm
Siarkowodór < 10 ppm>

Prędkość ruchu powietrza

Kolejnym czynnikiem wpływającym na mikroklimat w chlewniach jest ruch powietrza. Duży ruch powietrza przy niskich temperaturach zwiększa ochłodzenie organizmu. Jest to bardzo istotne przy odchowie małych zwierząt, szczególnie w porodówkach i odchowalniach prosiąt. W tym przypadku mogą pojawić się schorzenia przewodu oddechowego, może wzrosnąć tętno oraz spaść liczba oddechów. Wpływa to niekorzystnie na uzyskiwanie zadawalających wyników produkcyjnych.

Z kolei w okresie letnim, przy wysokich temperaturach zewnętrznych, czasami dąży się do zwiększenia przepływu powietrza w celu uzyskania tzw. efektu chłodzenia. Należy jednak pamiętać, że tego rodzaju praktyki stosuje się tylko w chlewniach gdzie przebywają duże zwierzęta: maciory, knury ewentualnie starsze tuczniki.

Dopuszczalne prędkości ruchu powietrza w budynkach dla trzody chlewnej ( wg Instytutu Zootechniki w Krakowie ) przedstawia tabela:

Grupa zwierząt Prędkość ruchu powietrza ( m/s )
  zima  lato
Knurki i loszki 0,2  0,4
Knury stadne 0,3 0,5
Lochy:    
luźne i niskoprośne 0,2 0,4
wysokoprośne 0,2 0,4
karmiące 0,2 0,4
Prosięta w gnieździe    
do 14 dni 0,15 0,2
do 28 dni 0,15 0,2
56 dni 0,15  0,2
Warchlaki 0,2 0,3
Tuczniki 0,2 0,4

Oświetlenie

Równie ważnym parametrem mikroklimatu chlewni jest oświetlenie. Obowiązuje zakaz utrzymywania zwierząt tak w ciemnościach jak i w ciągłym oświetleniu. Zwierzęta muszą mieć warunki do odpowiedniego odpoczynku. Czas oświetlenia świń światłem sztucznym powinien wynosić co najmniej 8 godzin dziennie, przy natężeniu 40 lux. Niezmiernie istotną rolę spełnia oświetlenie w chlewniach macior krytych, okazuje się, że maciory przy dobrym oświetleniu łatwiej manifestują ruję oraz łatwiej ulęgają zapłodnieniu. Stosuje się nawet tzw. rytm świetlny, polegający na doświetlaniu macior światłem sztucznym, szczególnie w zimnych porach roku.

Przy wyliczaniu oświetlenia naturalnego stosuję się przeliczniki określające powierzchnię otworów okiennych do powierzchni posadzki. W zależności od grupy zwierząt wynoszą one jak 1: 17, 1:20, 1:30, tzn. 1 m2 okno na 17 m2 posadzki.

Na końcu należy stwierdzić, że odpowiednie oświetlenie umożliwia należyty nadzór nad zwierzętami.

Hałas

W przypadku hałasu należy przestrzegać takich warunków bytowania świń w chlewni, aby jego poziom nie przekraczał wielkości 70 dB.
Nadmierny hałas powoduje stres zwierząt, świnie gorzej rosną, są bardziej agresywne. Stan taki jest powodem obniżenia wyników produkcyjnych.

Na podstawie przedstawionych problemów widzimy jak istotną rolę spełnia odpowiedni mikroklimat w chlewni

Jacek Piątek
POLNET Poznań