Jesteś tutaj

Technologie chowu macior luźnych

Technologie chowu macior luźnych

Wybór systemu utrzymania i rodzaju kojców dla loch jest niezwykle trudny.
Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej wyposażenia chlewni w określone kojce należy uwzględnić uwarunkowania prawne, normy dotyczące dobrostanu zwierząt, produkcyjność oraz stan zdrowia loch, jak również koszty związane z poszczególnymi rozwiązaniami. Nie bez znaczenia są także aspekty związane z nakładami pracy i uciążliwością obsługi.

Z uwagi na złożoność problemów związanych z utrzymaniem macior luźnych i macior prośnych należy oba te problemy rozważyć oddzielnie. W pierwszej kolejności omówimy sposoby utrzymania macior luźnych.
Wcześniej jednak zapoznać się trzeba z normami prawnymi dotyczącymi tej grupy macior. Najważniejszymi aktami prawnymi są Dyrektywa Rady 2001/88/EC oraz Dyrektywa Rady 2001/93 zmieniające i określające minimalne standardy ochrony świń. Dyrektywa 2001/88 precyzuje nowe wymagania w zakresie standardów utrzymania loch i loszek. Wytyczne Dyrektywy zabraniają utrzymywania loch i loszek w kojcach indywidualnych w okresie od 4-go tygodnia ciąży do 7-ego dnia przed spodziewanym oproszeniem. W wyjątkowych wypadkach, kiedy zwierzęta są atakowane przez inne lub są chore albo ranne, mogą czasowo być utrzymywane w kojcach pojedynczych. W kojcach takich można chować zwierzęta, gdy w gospodarstwie jest mniej niż 10 macior.
Należy także pamiętać, że zgodnie z normami tej Dyrektywy od dnia 1 stycznia 2006r. zabrania się stosować uwięzie we wszystkich pomieszczeniach dla macior. W myśl zasad dobrostanu zwierząt kojce indywidualne dla macior powinny mieć długość nie mniejszą niż 2,0m natomiast szerokość 0,6m ( najczęściej stosuje się kojce o wymiarach o długości 2,2-2,3m i szerokości 0,65m ).

W technologii chowu macior czas ich jałowienia tzn. czas od odsadzenia prosiąt do czasu ich skutecznego pokrycia jest momentem kiedy maciory muszą odpocząć i poprawić kondycję po przebytej ciąży oraz odchowie prosiąt. Utrzymanie loch luźnych jest krótkim okresem który musimy wykorzystać aby przygotować je do kolejnej ciąży. W tej fazie należy przewidzieć możliwość indywidualnego traktowania loch.
Lochy po odsadzeniu prosiąt przenosi się do sektora macior luźnych.. Przebywają one najpierw w kojcach grupowych do czasu stwierdzenia rui i pierwszego pokrycia. Kojec grupowy umożliwia maciorom ruch oraz ułatwia wystąpienie w sposób wyraźny pierwszych objawów rui. Dzięki temu w znacznym stopniu unikamy tak zwanej „ cichej rui „ Po pierwszym pokryciu lochy przepędza się do kojców indywidualnych. W nich maciory mają zapewniony spokój, dzięki czemu implantacja zarodków w macicy jest skuteczniejsza. W tym czasie można także poprawić kondycję maciory stosując indywidualne żywienie. W tego typu kojcach zwierzęta przebywają przez okres około 4-ech tygodni, tzn. do dnia stwierdzenia prośności. Po tym okresie lochy przenosimy do sektora macior prośnych.

W zależności od wielkości stada loch w sektorze macior luźnych musi znaleźć się także miejsce dla knura. W przypadku kiedy stosujemy krycie naturalne dla knura należy przewidzieć kojec o powierzchni 10 m2 ( krycie następuje w kojcu ), natomiast przy stosowaniu inseminacji powierzchnie tę można zmniejszyć do 6,0 m2. O ilości knurów decyduje wielkość stada macior; przyjmuje się, że przy kryciu naturalnym 1 knur powinien przypadać na 25-30 macior. Kojec dla knura powinien być tak usytuowany, aby maciory go widziały i czuły. Wpływa to stymulująco na lochy. W obiektach dużych ferm sektor krycia wydziela się jako osobne pomieszczenie. Do stymulacji rui używa się tak zwanego „szukarka”, czyli knura wprowadzanego do sektora loch luźnych i poruszającego się w zasięgu wzroku macior.

Lochy luźne można utrzymywać tak w technologii ściołowej, jak i bezściołowej. W technologii ściołowej najczęściej stosuje się tzw. płytką ściółkę z małym kątem nachylenia posadzki. Natomiast w systemie bezściołowym lochy stoją na ruszcie betonowym. W tym przypadku należy pamiętać jednak o tym, aby powierzchnia zarusztowana stanowiła około 50% powierzchni kojca. Istotna jest także szerokość beleczki rusztu wynosząca minimum 80 mm oraz szerokość szczeliny nie więcej niż 20 mm. Osobnym problemem jest żywienie macior.

Należy w tym przypadku dokonać podziału na gospodarstwa małe i duże. W gospodarstwach małych z uwagi na niewielką liczbę macior w sektorze praktykuje się żywienie z ręki, tzn. karmienie zwierząt sypiąc paszę do koryta. Stosując kojce indywidualne można dawkować paszę poszczególnym maciorom w celu poprawienia ich kondycji. Natomiast w gospodarstwach wielkotowarowych liczba macior jest zdecydowanie większa i osiąga liczbę kilkudziesięciu, kilkuset sztuk. W takim przypadku zasadne staje się zastosowanie różnego rodzaju paszociągów z dozownikami indywidualnego dozowania paszy.

Mam nadzieję, że chociaż w minimalnym stopniu przybliżyłem Państwu problemy związane z prowadzeniem sektora macior luźnych.

Jacek Piątek
POLNET Poznań