Jesteś tutaj

Technologie chowu macior prośnych

Technologie chowu macior prośnych

Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej wyposażenia chlewni w określone kojce należy uwzględnić uwarunkowania prawne, normy dotyczące dobrostanu zwierząt, produkcyjność oraz stan zdrowia loch, jak również koszty związane z poszczególnymi rozwiązaniami. Nie bez znaczenia są także problemy związane z nakładami pracy i uciążliwością obsługi.

Przypominam, że obowiązują nas normy unijne związane ze utrzymaniem i dobrostanem zwierząt. Najważniejszymi aktami prawnymi są Dyrektywa Rady 2001/88/EC oraz Dyrektywa Rady 2001/93 zmieniające i określające minimalne standardy ochrony świń. Dyrektywa 2001/88 precyzuje nowe wymagania w zakresie standardów utrzymania loch i loszek. Wytyczne Dyrektywy zabraniają utrzymywania loch i loszek w kojcach indywidualnych w okresie od 4-go tygodnia ciąży do 7-ego dnia przed spodziewanym oproszeniem.

W wyjątkowych wypadkach, kiedy zwierzęta są atakowane przez inne lub są chore albo ranne, mogą czasowo być utrzymywane w kojcach pojedynczych. W kojcach indywidualnych także można chować zwierzęta, gdy w gospodarstwie jest mniej niż 10 macior.
Należy także pamiętać, że zgodnie z normami tej Dyrektywy od dnia 1 stycznia 2006r. zabrania się stosować uwięzie we wszystkich pomieszczeniach dla macior.

Maciory po pobycie w sektorze krycia, gdzie zostaje stwierdzona ciąża są przenoszone do sektora macior prośnych. W tym sektorze maciory przebywają do około tygodnia przed oproszeniem. Podczas pobytu w sektorze macior prośnych zwierzęta przebywają w kojcach grupowych. Liczebność zwierząt w kojcu grupowym zależy od wielkości grupy technologicznej. W gospodarstwach o małej liczbie macior grupa taka będzie nieliczna i odwrotnie, na dużych fermach kojce grupowe będą o dużej liczebności zwierząt lub też mniejsze, stanowiące wielokrotność grupy. Wyjątkiem są grupy macior przy zastosowaniu w żywieniu komputerowych stacji paszowych, tam liczebność grupy osiąga liczbę kilkudziesięciu sztuk.

Lochy prośne powinny przebywać w grupach o jak najmniej zmieniającym się składzie. Przy łączeniu loch w jedną grupę szczególnie przez pierwsze kilka dni należy obserwować ich zachowanie, ponieważ w tym okresie następuje ustalenie hierarchii grupy. Jak wspomniano wcześniej w przypadku wyjątkowo agresywnych loch należy je odizolować od reszty stada, podobnie należy postąpić z lochami słabymi.

W myśl zasad dobrostanu zwierząt w kojcu grupowym na jedno zwierzę powinno przypadać 2,25 m2 posadzki. Jeżeli lochy utrzymywane są w grupach liczących poniżej 6 sztuk, powierzchnię przeznaczoną na 1 zwierzę należy zwiększyć o 10%. Natomiast jeśli zwierzęta trzymane są w grupach powyżej 40 sztuk powierzchnię tę można zmniejszyć o 10%. Powinniśmy jednak pamiętać, że z powierzchni przeznaczonej dla 1 maciory 1,3 m2 powinno stanowić podłoże niezarusztowane. W tym momencie pojawia się problem technologii utrzymania macior.

Najczęściej stosuje się następujące sposoby:

  • na ściołowych posadzkach płytkich o małym i dużym kącie nachylenia
  • na głębokiej ściółce
  • na bezściołowych posadzkach częściowo pełnych i częściowo zarusztowanych


Oceniając stosowane systemy posadzek, należy stwierdzić, że głęboka ściółka jest korzystnym rozwiązaniem z uwagi na dobrostan zwierząt. Ten sposób pozytywnie wpływa na zachowania zwierząt oraz w znaczącym stopniu ogranicza schorzenia kończyn. Ujemną stroną tego sytemu jest wyższa emisja amoniaku i dwutlenku węgla w porównaniu do podłóg rusztowych, jak również uciążliwość pracy związana ze ściółką( ścielenie , usuwanie obornika )

Sposób utrzymania macior na ściołowych posadzkach ( w różnej technologii ) najczęściej jest stosowany w małych gospodarstwach z uwagi na duże nakłady pracy. W chwili obecnej zdecydowana liczba chlewni macior stosuje bezściołowy sposób utrzymania loch na podłogach rusztowych - betonowych. Ruszty odpowiednio dobrane pod względem szerokości beleczek i szczelin jak również kształtu beleczek pozwalają zachować tak czystość zwierząt jak również czystość kojców. Istotną zaletą rusztów jest również łatwość i skuteczność dezynfekcji, zapewniając higienę kojca i ograniczają rozprzestrzenianie się chorób.
Zgodnie z wytycznymi Dyrektywy maksymalna szerokość szczeliny w rusztach betonowych dla macior powinna wynosić 20 mm, natomiast minimalna szerokość beleczki 80 mm. Należy także pamiętać aby kojec grupowy posiadał wspólną powierzchnię legowiskową dla wszystkich macior znajdujących się w kojcu.

Przedstawione wymogi związane z utrzymaniem macior prośnych pozwalają określić sposób ich żywienia.
Należy w tym przypadku dokonać podziału na gospodarstwa małe i duże. W gospodarstwach małych z uwagi na niewielką liczbę macior w sektorze praktykuje się żywienie z ręki, tzn. karmienie zwierząt sypiąc paszę do koryta. Natomiast w gospodarstwach wielkotowarowych liczba macior jest zdecydowanie większa i osiąga liczbę kilkudziesięciu, kilkuset sztuk. W takim przypadku zasadne staje się zastosowanie różnego rodzaju paszociągów z dozownikami indywidualnego dozowania paszy. Ważnym elementem żywienia macior w kojcu grupowym jest zapewnienie swobodnego dostępu do koryta każdej maciorze oraz zapewnienie spokoju podczas spożywania karmy. Aby ten wymóg spełnić stosuje się przegrody żywieniowe w korycie umożliwiające spokojne spożywanie paszy przez każdą lochę. Rozwiązaniem alternatywnym są komputerowe stacje żywienia loch. System ten z uwagi na zastosowaną elektronikę wymaga jednak pewnej wiedzy i doświadczenia w obsłudze komputera.

Mam nadzieję, że ten krótki przegląd rozwiązań systemów utrzymania i rodzajów kojców stosowanych w sektorze macior prośnych przybliżą Państwu problemy z tym sektorem związane.

Jacek Piątek
POLNET Poznań