Jesteś tutaj

Woda – ważny czynnik w żywieniu świń

Woda – ważny czynnik w żywieniu świń

Rola jaka pełni woda w żywieniu trzody chlewnej jest niezwykle istotna. Dlatego też należałoby przyjrzeć się problemom związanym z ich pojeniem.

Woda jest elementem podstawowym i niezbędnym w żywieniu trzody chlewnej, jest jednocześnie najmniej kosztownym składnikiem pokarmowym. Woda odgrywa najistotniejszą role w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. W wodzie zachodzą wszystkie procesy biochemiczne organizmu. Woda jest doskonałym rozpuszczalnikiem dla składników pokarmowych, produktów przemiany materii, hormonów , leków i wielu innych składników potrzebnych do normalnego funkcjonowania organizmu. Woda powoduje także uczucie wypełnienia żołądka ( uczucie sytości ). Te różnorodne funkcje sprawiają, że świnia jest bardzo wrażliwa na niedostatek wody. Jej niedobór powoduje złe przyrosty, zapalenia pęcherza moczowego i nerek, zaburzenia w zapłodnieniu, zaburzenia w laktacji. Utrata 10% wody z organizmu świni może być przyczyną jej śmierci. Do źródeł wody zalicza się paszę, wodę pitną oraz wodę metaboliczną.
Ilość pobieranej przez świnie wody zależy od wielu czynników, takich jak: temperatura i wilgotność powietrza, forma i ilość pobranej paszy, stan zdrowotny, rodzaj poideł oraz sposób utrzymania zwierząt.
Według Norm Żywienia Świń, świnie pobierają 8-10l wody na 100 kg masy ciała.
Orientacyjne ilości wypijanej wody przez świnie przedstawia tabela 1

Typ zwierzęcia Waga zwierzęcia ( kg ) lub faza wzrostu Zużycie wody ( l/dzień )
Prosięta przy maciorze
Prosięta odsadzone
Warchlaki
Tuczniki
Maciory
Maciory karmiące<
0-8
8-25
25-45
45-105
w ciąży
laktacja<
0-0,3
1,0-2,5
2,5-4,0
4,0-10,0
10,0-15,0
20,0-bez ograniczeń<

Z powyższej tabeli wynika , że woda jest rzeczywiście istotnym elementem, potrzebnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu świni. Szczególnie ważną role woda odgrywa żywieniu loch karmiących. Istnieje związek między ilością wypitej wody przez maciorę a ilością zjedzonej przez nią paszy. Większa ilość zjedzonej paszy w czasie laktacji pozwalała otrzymać cięższe prosięta w momencie odsadzenia.

Istotną sprawą jest sposób umieszczenia poideł: ich wysokość nad posadzką oraz kąt pochylenia smoczka. tabela 2

Typ zwierzęcia Wysokość smoczka nachy-lonego pod kątem 90 st.(cm) Wysokość smoczka nachy-lonego pod kątem 45 st.(cm)

Prosięta przy maciorze
Prosięta 8 kg
Prosięta 15 kg
Warchlaki 25 kg
Tuczniki 50 kg
Maciory

10
25
35
45
55
75

15
30
45
55
65
90

Zalecany jest kąt nachylenia smoczka wynoszący 45 stopni , tak aby smoczek i ryj zwierzęcia tworzyły jedną linię. Ten sposób ułatwia picie oraz zapobiega stratom wody. Aby wysokość smoczka mogła być optymalna na różnych etapach wzrostu świń, zaleca się stosowanie smoczków mocowanych na tzw. regulatorach wysokości.
W przypadku poideł smoczkowych istotnym elementem ich użytkowania jest ilość przepływającej wody na minutę. W przypadku poideł dla prosiąt wydatek wody na minutę nie powinien być wyższy niż 0,5l, natomiast dla macior wielkość ta powinna oscylować w granicach 1,5l/min.
Słabym punktem poideł smoczkowych są duże straty wody. Według dostępnych źródeł straty te mogą wynosić nawet do 40%

Do wyboru są poidła miseczkowe wykonane ze stali nierdzewnej lub żeliwne pokryte warstwą emalii. Ich wartość użytkowa jest podobna. Istotnym elementem jest cena, wyższa w przypadku poideł z „nierdzewki„
Również poidła miseczkowe należy umieścić na odpowiedniej wysokości nad posadzką. Tabela 3

Typ zwierzęcia Wysokość miseczki ( cm )
Prosięta przy maciorze
Prosięta 8 kg
Warchlaki 25 kg
Tuczniki 50 kg
Maciory
5
10
15
20-30
30

Stosowanie tego rodzaju poideł ogranicza straty wody, powoduje zmniejszenie stresu w grupie zwierząt, ułatwia podawanie leków rozpuszczalnych w wodzie. Mankamentem poideł miseczkowych jest problem z utrzymaniem czystości. Miseczki mogą ulec zabrudzeniu przez odchody zwierząt lub przez resztki paszy. Dlatego tez ważna jest dbałość o ich higienę.

Zawory utrzymujące stały poziom wody w korycie najczęściej stosuje się w kojcach macior luźnych i prośnych. System ten gwarantuje stały dostęp zwierząt do czystej i świeżej wody, pozwala utrzymać stały poziom wody na całej długości koryta.( rurę zaworu należy tak umieścić w korycie aby był utrzymany stały poziom wody w granicach 5-7 cm ), lochy chętnie jedzą paszę papkową. Istotną zaletą zaworów jest fakt, że 1 zawór może zaopatrzyć wodę nawet 20- 25 macior stojących wzdłuż jednego koryta.
Zaleca się także stosowanie tego typu rozwiązań w sektorze porodu, w tym przypadku spożycie wody przez maciorę znacznie wzrasta i pozytywnie wpływa na jej laktację.

Problemów związanych z doborem rodzaju poideł jest wiele, mogą być to ograniczenia techniczne bądź finansowe. Należy je jednak jak najszybciej je rozwiązać, tak aby zwierzęta miały stały dostęp do czystej i świeżej wody. Zaspokojenie pragnienia świń pozwoli zoptymalizować chów i hodowlę trzody chlewnej.

Jacek Piątek
POLNET Poznań